{"id":10605,"date":"2013-10-25T10:28:55","date_gmt":"2013-10-25T10:28:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erro.es\/pertsonaia-ospetsuak\/"},"modified":"2013-10-25T10:28:55","modified_gmt":"2013-10-25T08:28:55","slug":"pertsonaia-ospetsuak","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/","title":{"rendered":"Pertsonaia ospetsuak"},"content":{"rendered":"<p><strong>PERPETUA SARAGUETA (Mezkiritz 1905 &#8211; Iru\u00f1ea 1986)<\/strong><\/p>\n<p>Perpetuaren garaian oso emakume idazle gutxi zegoen eta bera izan zen euskaraz idatzi eta testuak argitaratu zuen haietako bat. Nortasun apartekoa, bere herriarekiko eta hizkuntzarekiko maitasunak idaztera bultzatu zuen eta zenbait agitalpenetan kolaboratzen zuen.<br \/>\nHamairu anai\/arreben artean nagusiena zen. Mezkiritzen, bere herrian, ez zegoen eskolarik eta apaiza hasi zen maisu lanetan herrian zeuden 56 ikaslerekin. Perpetua 7 urtetik 10 urte arte joan zen eskolara, apaiza larriki gaixotu\u00a0eta klaseak emateari utzi behar izan zion arte.<br \/>\nUrte berean Perpetuaren aitak istripua izan eta besoetako indarra galdu zuen betirako. Amak eta seme\/alabek ikaztegietaz eta animalietaz arduratu behar izan zuten, aita herriko gainontzekoen azienda bazkalekuetara eramateaz arduratzen zen bitartean.<br \/>\nNeskak irakurketa eta idazketarekiko zuen zaletasuna handituz joan zen. Bere amatxi hil zenean oharra igorri zuen\u00a0&#8220;El Pensamiento Navarro&#8221; egunkarira. Kazetari batek irakurri eta eskualdeko berriak aldian-aldian bidaltzeko proposatu zion. Handik gutxira\u00a0&#8220;La Voz de Navarra&#8221;rekin eta Baionako\u00a0&#8220;Eskualduna&#8221; eta Donostiako\u00a0&#8220;Argia&#8221; aldizkarietan kolaborazioak egiten hasi zen.\u00a01929tik 1936ra artikulu anitz idatzi zituen\u00a0&#8220;Txorrondo&#8221;, &#8220;Mendigibel&#8221;\u00a0eta &#8220;Aritza&#8221; goitizenak erabiliz.<br \/>\n1931n Baztango\u00a0Trinidad Urtasun bertsolariarekin ezkondu zen eta sei alaba izan zituzten. Senarraren okindegian lan egiten zuen,\u00a0herrietatik ogia banatzen. Nafarroan\u00a0ibilgailuak gidatzeko baimena lortu zuen bigarren emakumea izan zen.<br \/>\nGerra garaian arazoak etorri zitzazkion berriro ere. Falangistek jipoia eman zioten\u00a0senarrari eta ia minusbaliatu geratu zen betirako.<br \/>\n1944an Iru\u00f1era joan ziren.\u00a0Perpetuak gauak ematen zituen josten eta bordatzen familia aurrera ateratzeko.<br \/>\nAzkeneko urtetan berriro idazten hasi zen, batez ere bere bizitza zailean ikasitakoak kontatzeko.<br \/>\nEta horrela zioen: &#8220;Orain ez dit ezer axola. Nahi nuke nere alaben seme\/alabek jakitea bizitza ez dela beraiek dutena bezain ona beti. Eta nere bilobek nere euskara mintzatu, irakurri eta idaztea nahi nuke&#8221;.<br \/>\nArgitaratutako lanen gida:<br \/>\n&#8220;Nere oroimenak&#8221; (&#8220;Mis memorias&#8221;) Perpetuaren lanik zabalena. Ez dago erabat argitaratua. Argitaratuak daudenak dira &#8220;Nere oroimenak&#8221; (FLV 31); &#8220;Trinidad Urtasun bertsolaria (1894-1978)&#8221; (FLV 32), bere senarraren oroimenez idatzita; &#8220;Perpetua Saraguetaren euskal ipuiak&#8221; (EGAN, 5-6), egilea hil ondoren argitaratutako ipuin-bilduma; &#8220;Mezkiritz (Erroibar)&#8221; (CEEN 31), Mezkirizko eta txikitan bizi izan zeneko mendi eta inguruko\u00a0bere oroimenak biltzen dituena; &#8220;Mezkirizko etxe barnea&#8221; (Anuario de Eusko Folklore 31), etxeaz. lanetaz, janariaz, garbiketaz eta erlijioaz mintzatzen da;\u00a0eta &#8220;Mezkirizko langintza&#8221; (Anuario de Eusko Folklore 32), nekazaritza, abeltzaintza, ikatza nola egiten zen, etab. Bere herriko dantzei buruz &#8220;Dantzariak&#8221; aldizkarian idatzi zuen\u00a01986an.<\/p>\n<p>Euskaltzaindiak <a title=\"Perpetua Saragueta: eskuidatziak eta hiztegia\" href=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/dok\/iker_jagon_tegiak\/75165.pdf\" class=\"mtli_attachment mtli_pdf\"><span style=\"text-decoration: underline\"><em>Perpetua Saragueta: eskuidatziak eta hiztegia<\/em><\/span><\/a> liburua sarean jarri du, eta Akademiaren webgunean kontsulta daiteke. Andres I\u00f1igo Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkariak prestatutako lana da, eta Akademiaren eta Nafarroako Gobernuaren artean sustatutako &#8220;Mendaur&#8221; bildumaren 9. zenbakia da.<\/p>\n<p>Liburuan Perpetua Saragueta (Erroibarko Mezkiritz, 1905) izan zenaren ondarea jaso da. Bi multzotan bereizten dira bere idatziak: batetik, gerra aitzineko urteetan egin zuen kazetari lana; eta bestetik, urteetan zehar, batez ere joan den mendeko hirurogeita hamarreko hamarkadan, egin zituen idatziak. Horietako zati batzuk plazaratuak izan badira ere, Perpetua Saraguetak idatzitako multzorik handiena argitaratu gabe zegoen. Idatzi guztiak bildu dira liburu honetan. Horrekin batera, Andres I\u00f1igo egileak landu duen Perpetua Saraguetaren hiztegia eskaintzen da.<\/p>\n<p>Liburuari bi eranskin txertatu zaizkio: bata, gerra aitzineko garaian Baionako Eskualduna eta Donostiako Argia aldizkarietara igortzen zituen Mezkirizko eta Arizkungo dozena erdi bat kronika; bestea, CD bat, Jose Mari Satrustegik Perpetua Saraguetari 1977an eta 1979an egin zizkion hiru grabazio luze jasotzen dituena. Grabazio horiek ere webgunean daude.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PERPETUA SARAGUETA (Mezkiritz 1905 &#8211; Iru\u00f1ea 1986) Perpetuaren garaian oso emakume idazle gutxi zegoen eta bera izan zen euskaraz idatzi eta testuak argitaratu zuen haietako bat. Nortasun apartekoa, bere herriarekiko eta hizkuntzarekiko maitasunak idaztera bultzatu zuen eta zenbait agitalpenetan kolaboratzen zuen. Hamairu anai\/arreben artean nagusiena zen. Mezkiritzen, bere herrian, ez zegoen eskolarik eta apaiza hasi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":10600,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\r\n<title>Pertsonaia ospetsuak - Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pertsonaia ospetsuak - Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"PERPETUA SARAGUETA (Mezkiritz 1905 &#8211; Iru\u00f1ea 1986) Perpetuaren garaian oso emakume idazle gutxi zegoen eta bera izan zen euskaraz idatzi eta testuak argitaratu zuen haietako bat. Nortasun apartekoa, bere herriarekiko eta hizkuntzarekiko maitasunak idaztera bultzatu zuen eta zenbait agitalpenetan kolaboratzen zuen. Hamairu anai\/arreben artean nagusiena zen. Mezkiritzen, bere herrian, ez zegoen eskolarik eta apaiza hasi [&hellip;]\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala\" \/>\r\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-10-25T08:28:55+00:00\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/\",\"url\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/\",\"name\":\"Pertsonaia ospetsuak - Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-10-25T10:28:55+00:00\",\"dateModified\":\"2013-10-25T08:28:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ibarra\",\"item\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ohiturak\",\"item\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Historia\",\"item\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Pertsonaia ospetsuak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/#website\",\"url\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/\",\"name\":\"Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala\",\"description\":\"Otro sitio realizado con WordPress\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/www.erro.es\/eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"eu-ES\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pertsonaia ospetsuak - Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"Pertsonaia ospetsuak - Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala","og_description":"PERPETUA SARAGUETA (Mezkiritz 1905 &#8211; Iru\u00f1ea 1986) Perpetuaren garaian oso emakume idazle gutxi zegoen eta bera izan zen euskaraz idatzi eta testuak argitaratu zuen haietako bat. Nortasun apartekoa, bere herriarekiko eta hizkuntzarekiko maitasunak idaztera bultzatu zuen eta zenbait agitalpenetan kolaboratzen zuen. Hamairu anai\/arreben artean nagusiena zen. Mezkiritzen, bere herrian, ez zegoen eskolarik eta apaiza hasi [&hellip;]","og_url":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/","og_site_name":"Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala","article_modified_time":"2013-10-25T08:28:55+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/","url":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/","name":"Pertsonaia ospetsuak - Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala","isPartOf":{"@id":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/#website"},"datePublished":"2013-10-25T10:28:55+00:00","dateModified":"2013-10-25T08:28:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/pertsonaia-ospetsuak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ibarra","item":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ohiturak","item":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Historia","item":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/harana\/costumbres\/historia\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Pertsonaia ospetsuak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/#website","url":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/","name":"Ayuntamiento del Valle de Erro \/ Erroibarko Udala","description":"Otro sitio realizado con WordPress","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"eu-ES"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10605"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10605\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10600"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.erro.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}